H υπνοβασία αποτελεί στην ουσία μια διαταραχή που εκδηλώνεται με μία συγκεκριμένη συμπεριφορά κατά τη διάρκεια του ύπνου. Το φαινόμενο της υπνοβασίας το συναντάμε περισσότερο στα παιδιά ή σε άτομα που εμφανίζουν μεγάλη στέρηση ύπνου. Τα άτομα που υπνοβατούν, κοιμούνται τόσο βαθειά, που δύσκολα μπορούν να ξυπνήσουν και συνήθως όταν ξυπνάνε δε θυμούνται τίποτα σχετικά με το επεισόδιο υπνοβασίας που εκτυλίχθηκε την προηγούμενη νύχτα.
Όταν κάνουμε λόγο για υπνοβασία δεν αναφερόμαστε μόνο στο περπάτημα κατά τη διάρκεια του ύπνου. Μπορεί για παράδειγμα κάποιος να σηκωθεί και να κάτσει απλά στο κρεβάτι ή να βγει έξω στο δρόμο ή ακόμα και να οδηγήσει μια μεγάλη απόσταση. Πολλοί λανθασμένα πιστεύουν ότι δεν κάνει να ξύπναμε το άτομο που υπνοβατεί. Αντιθέτως είναι εξαιρετικά επικίνδυνο να το αφήνουμε να κοιμάται όταν παρουσιάζει μια τέτοια συμπεριφορά.
Το ποσοστό των ατόμων που υπνοβατούν κυμαίνεται από 1 έως 15%. Συνήθως τα παιδία που υπνοβατούν συνεχίζουν να το κάνουν και στην ενήλικη ζωή. Η υπνοβασία μπορεί να είναι κληρονομική αλλά δε συνδέεται με κάποια άλλη ψυχική διαταραχή. Άλλοι παράγοντες που μπορούν να την προκαλέσουν είναι η έλλειψη ύπνου, ο διακοπτόμενος ύπνος, ο πυρετός, το έντονο στρες, κάποια συγκεκριμένα φάρμακα και το αλκοόλ.
Στα παιδιά, το φαινόμενο της υπνοβασίας παρουσιάζεται πιο συχνά στις ηλικίες 3-7 ετών. Τα παιδιά που δυσκολεύονται περισσότερο στον ύπνο λόγω άπνοιας και αυτά που συνηθίζουν να βρέχουν το κρεβάτι τους, έχουν περισσότερες πιθανότητες να υπνοβατήσουν. Οι εφιάλτες και οι φοβίες στον ύπνο συνδέονται άμεσα με την υπνοβασία.
Άλλα Συμπτώματα
Ομιλία κατά τη διάρκεια του ύπνου
Ανάρμοστες συμπεριφορές όπως για παράδειγμα ούρηση στην ντουλάπα (πιο σύνηθες στα παιδιά)
Ουρλιαχτά (όταν το άτομο έρχεται αντιμέτωπο με τις φοβίες του στον ύπνο)
Βίαιη συμπεριφορά προς το άτομο που προσπαθεί να τον/την ξυπνήσει
Θεραπεία
Δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη θεραπεία για την υπνοβασία. Στις περισσότερες περιπτώσεις συνιστάται βελτίωση στις συνθήκες του ύπνου. Αν παρουσιάζετε συμπτώματα υπνοβασίας, καλό είναι να απευθυνθείτε σε κάποιο γιατρό ώστε να αποφύγετε τυχόν τραυματισμούς κατά τη διάρκεια κάποιου επεισοδίου.
Πώς μπορείτε να βοηθηθείτε ;
Πριν πάτε για ύπνο για να ηρεμήσετε από το στρες της ημέρας βάλτε μουσική.
Υιοθετείστε σταθερή ώρα ύπνου.
Να αποφεύγετε την καφεϊνη και το αλκοόλ.
Μην καταναλώνετε πολλά υγρά πριν πάτε για ύπνο. Η κύστη πρέπει να είναι άδεια.
Τι πρέπει να κάνετε αν το παιδί σας υπνοβατεί ;
Να έχετε τις πόρτες και τα παράθυρα ασφαλισμένα.
Μην έχετε αιχμηρά αντικείμενα κοντά στο κρεβάτι του.
Μην αφήνετε το παιδί σας να κοιμάται σε δίπατο κρεβάτι.
